Không ít chủ hộ kinh doanh đắn đo việc lên doanh nghiệp vì lo ngại phát sinh thêm chi phí, thủ tục. Trên thực tế, hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp trong giai đoạn 2026 đang được hưởng một loạt chính sách ưu đãi theo Nghị quyết 198/2025/QH15 về cơ chế, chính sách đặc thù phát triển kinh tế tư nhân, giúp phần chi phí chuyển đổi giảm đi đáng kể.

Vì sao Nhà nước khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp?

Chủ trương này xuất phát từ Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, được cụ thể hóa bằng Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội. Mục tiêu là khuyến khích hộ kinh doanh có quy mô, doanh thu lớn chuyển sang mô hình doanh nghiệp để minh bạch hóa sổ sách, dễ tiếp cận vốn, mở rộng quy mô kinh doanh bài bản hơn.

Việc hộ kinh doanh vừa phải chuyển sang tự kê khai thuế theo doanh thu thực tế từ 01/01/2026, vừa được hưởng ưu đãi khi lên doanh nghiệp, tạo động lực kép để nhóm hộ kinh doanh có doanh thu cao cân nhắc chuyển đổi sớm thay vì tiếp tục duy trì mô hình hộ.

Ba ưu đãi lớn khi hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp

Theo Nghị quyết 198/2025/QH15 và Luật số 67/2025/QH15 về thuế thu nhập doanh nghiệp, ba nhóm ưu đãi chính gồm:

1. Miễn 100% thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm đầu: áp dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới chuyển đổi từ hộ kinh doanh, tính từ năm đầu tiên phát sinh thu nhập chịu thuế.
2. Bãi bỏ lệ phí môn bài từ 01/01/2026: doanh nghiệp không còn phải nộp khoản lệ phí môn bài hằng năm như trước đây, giảm bớt một khoản chi phí cố định ngay từ khi mới thành lập.
3. Ưu đãi bổ sung cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo: miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 2 năm đầu, giảm 50% số thuế phải nộp trong 4 năm tiếp theo đối với doanh nghiệp thuộc diện khởi nghiệp sáng tạo theo quy định.

Ngoài ưu đãi thuế, hộ kinh doanh chuyển đổi còn được miễn thuế thu nhập cá nhân đối với thu nhập từ chuyển nhượng cổ phần, phần vốn góp trong một số trường hợp, cùng ưu đãi 2 năm miễn thuế TNCN cho chuyên gia, nhà khoa học làm việc tại doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Điều kiện để được hưởng ưu đãi doanh nghiệp nhỏ và vừa

Không phải mọi doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh đều tự động được hưởng ưu đãi. Để được xác định là doanh nghiệp nhỏ và vừa theo diện hưởng ưu đãi, doanh nghiệp cần đáp ứng đồng thời các tiêu chí sau:

1. Số lao động bình quân tham gia bảo hiểm xã hội: không quá 200 người trong năm.
2. Tổng nguồn vốn hoặc tổng doanh thu năm: tổng nguồn vốn không quá 100 tỷ đồng, hoặc tổng doanh thu năm liền trước không quá 300 tỷ đồng.

Ngoài ưu đãi về thuế, doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh còn được hỗ trợ miễn phí một số nền tảng số, phần mềm kế toán, tư vấn pháp lý và đào tạo quản trị doanh nghiệp trong giai đoạn đầu hoạt động, theo các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa của Nhà nước.

Thủ tục chuyển đổi hộ kinh doanh lên doanh nghiệp gồm những bước nào?

Về cơ bản, quá trình chuyển đổi bao gồm các bước chính sau đây, theo hướng dẫn hiện hành về đăng ký doanh nghiệp:

1. Chuẩn bị hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp: lựa chọn loại hình doanh nghiệp phù hợp (công ty TNHH, công ty cổ phần…), chuẩn bị điều lệ, danh sách thành viên hoặc cổ đông sáng lập.
2. Nộp hồ sơ đăng ký doanh nghiệp: thực hiện tại cơ quan đăng ký kinh doanh hoặc qua Cổng thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp.
3. Làm thủ tục chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh: thông báo chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh cũ tại cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện nơi hộ kinh doanh đã đăng ký.
4. Đăng ký thuế, hóa đơn điện tử cho doanh nghiệp mới: thực hiện thủ tục đăng ký mã số thuế doanh nghiệp, đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử theo quy định áp dụng cho doanh nghiệp.

Toàn bộ quá trình này thường mất một khoảng thời gian nhất định để hoàn tất đầy đủ thủ tục ở cả hai đầu (chấm dứt hộ kinh doanh và thành lập doanh nghiệp), nên hộ kinh doanh cần lên kế hoạch để không bị gián đoạn hoạt động kinh doanh trong giai đoạn chuyển tiếp.

Hộ kinh doanh nên cân nhắc gì trước khi chuyển đổi?

Trước khi quyết định chuyển đổi, hộ kinh doanh nên lưu ý một số việc sau:

1. Đánh giá đúng quy mô doanh thu hiện tại: hộ kinh doanh doanh thu càng cao, càng gần ngưỡng phải quản lý sổ sách, hóa đơn chặt chẽ như doanh nghiệp, thì việc chuyển đổi sớm càng có lợi về thời gian hưởng ưu đãi thuế.
2. Chuẩn bị hệ thống sổ sách kế toán đầy đủ: doanh nghiệp phải thực hiện chế độ kế toán theo quy định, khác với việc ghi chép đơn giản khi còn là hộ kinh doanh.
3. Tìm hiểu thủ tục chuyển đổi cụ thể: cần chuẩn bị hồ sơ đăng ký thành lập doanh nghiệp, đồng thời làm thủ tục chấm dứt hoạt động hộ kinh doanh đúng trình tự để không bị gián đoạn hoạt động kinh doanh.

Câu hỏi thường gặp về chuyển đổi hộ kinh doanh lên doanh nghiệp

Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng có bắt buộc chuyển lên doanh nghiệp không? Không bắt buộc. Việc chuyển đổi là khuyến khích, không phải yêu cầu bắt buộc đối với hộ kinh doanh có doanh thu thấp; hộ kinh doanh vẫn có thể tiếp tục hoạt động theo mô hình hộ nếu phù hợp với quy mô kinh doanh.

Sau khi chuyển đổi, doanh nghiệp có phải nộp thuế môn bài như hộ kinh doanh trước đây không? Không. Lệ phí môn bài đã được bãi bỏ từ 01/01/2026, áp dụng cho cả doanh nghiệp mới thành lập lẫn hộ kinh doanh đang hoạt động.

Ưu đãi miễn thuế thu nhập doanh nghiệp 3 năm có áp dụng ngay khi thành lập không? Ưu đãi được tính từ năm đầu tiên doanh nghiệp phát sinh thu nhập chịu thuế, không nhất thiết là năm đầu tiên thành lập nếu doanh nghiệp chưa có lãi ngay từ đầu.

Kế toán ULTRA đồng hành cùng hộ kinh doanh trên hành trình lên doanh nghiệp

Với kinh nghiệm hỗ trợ hàng nghìn hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ, Kế toán ULTRA tư vấn thời điểm chuyển đổi phù hợp, hỗ trợ trọn gói thủ tục thành lập doanh nghiệp và thiết lập hệ thống sổ sách kế toán ngay từ đầu.

Liên hệ Zalo/hotline 079 332 6006 để ULTRA tư vấn miễn phí lộ trình chuyển đổi phù hợp với hộ kinh doanh của bạn. Xem thêm hộ kinh doanh miễn thuế dưới 1 tỷ đồng và doanh nghiệp doanh thu dưới 1 tỷ đồng được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trên ketoanultra.com.