Nghị định 254/2026 là văn bản mới nhất về hóa đơn, chứng từ điện tử, áp dụng từ ngày 01/7/2026. Nghị định thay thế toàn bộ Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP. Thông tư 91/2026/TT-BTC hướng dẫn chi tiết.
Sau hơn 4 tháng áp dụng, nhiều doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh vẫn lập hóa đơn theo thói quen cũ. Bài viết tóm tắt 7 điểm mới đáng chú ý nhất. Cuối bài là việc cần làm trước khi quyết toán năm 2026.
Nghị định 254/2026 áp dụng từ khi nào, thay văn bản nào?
Nghị định 254/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 30/6/2026 và có hiệu lực từ ngày 01/7/2026. Đây là văn bản hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 về hóa đơn, chứng từ.
Từ ngày nghị định có hiệu lực, Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP hết hiệu lực. Vì vậy, mọi hóa đơn lập từ 01/7/2026 phải theo quy định mới. Điều này áp dụng cả với hợp đồng ký từ trước.
7 điểm mới của Nghị định 254/2026 doanh nghiệp nhỏ cần biết
Dưới đây là các thay đổi ảnh hưởng trực tiếp đến việc lập hóa đơn hằng ngày.
1. Ba loại hóa đơn điện tử và ai được dùng loại nào
Hóa đơn điện tử có mã của cơ quan thuế là loại mặc định cho người bán. Hai loại còn lại chỉ áp dụng cho nhóm đối tượng riêng:
- Hóa đơn không có mã: dành cho doanh nghiệp có hạ tầng công nghệ phù hợp trong các lĩnh vực như điện lực, xăng dầu, viễn thông, ngân hàng, thương mại điện tử, vận tải; không áp dụng với doanh nghiệp thuộc diện rủi ro cao về thuế.
- Hóa đơn khởi tạo từ máy tính tiền: bắt buộc với đơn vị bán trực tiếp cho người tiêu dùng như siêu thị, cửa hàng bán lẻ, nhà hàng, khách sạn, vận tải hành khách, dịch vụ giải trí.
Chi tiết nội dung bắt buộc của loại hóa đơn này có trong bài hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền.
2. Hộ kinh doanh doanh thu trên 1 tỷ đồng bắt buộc dùng hóa đơn điện tử
Hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng phải dùng hóa đơn điện tử. Đó là hóa đơn có mã hoặc hóa đơn từ máy tính tiền kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. Quy định này cũng áp dụng khi hộ bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng.
Hộ có doanh thu từ 1 tỷ đồng trở xuống không bắt buộc, nhưng vẫn phải báo doanh thu với cơ quan thuế. Anh chị xem thêm bài thông báo doanh thu hộ kinh doanh và 5 bước đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử lần đầu.
3. Người mua cá nhân không cung cấp thông tin: ghi “bán cho người tiêu dùng”
Khách lẻ có thể không cung cấp tên, địa chỉ, số định danh cá nhân. Khi đó, người bán được ghi “bán cho người tiêu dùng” trên hóa đơn. Siêu thị, rạp chiếu phim, cửa hàng xăng dầu cũng không cần thông tin người mua trong trường hợp này.
Có hai điểm cần lưu ý:
- Hóa đơn ghi “bán cho người tiêu dùng” không dùng để hạch toán chi phí hay quyết toán thuế. Doanh nghiệp mua hàng phải cung cấp đúng mã số thuế, tên, địa chỉ.
- Hóa đơn giá trị lớn ghi “bán cho người tiêu dùng” được xếp vào nhóm rủi ro cao. Người bán có thể bị cơ quan thuế yêu cầu giải trình.
4. Hàng khuyến mại, biếu tặng, trả thay lương vẫn phải lập hóa đơn
Nghị định 254/2026 yêu cầu lập hóa đơn cả với một số giao dịch không thu tiền. Các trường hợp thường gặp ở doanh nghiệp nhỏ:
- Hàng hóa, dịch vụ dùng để khuyến mại, quảng cáo, hàng mẫu.
- Hàng hóa, dịch vụ dùng để cho, biếu, tặng, trao đổi.
- Hàng hóa, dịch vụ trả thay lương cho người lao động.
Quà Tết cho khách hàng và nhân viên sắp tới là nhóm cần chú ý nhất. Kế toán nên chốt danh sách quà và cách lập hóa đơn trước khi xuất hàng.
5. Danh mục trường hợp không phải lập hóa đơn được liệt kê rõ
Nghị định 254/2026 liệt kê cụ thể các trường hợp không phải lập hóa đơn. Một số nhóm tiêu biểu:
- Góp vốn bằng tài sản; điều chuyển tài sản giữa công ty mẹ và đơn vị phụ thuộc, hoặc khi chia, tách, hợp nhất, sáp nhập, chuyển đổi loại hình.
- Khoản thu không gắn với bán hàng như tiền bồi thường, tiền thưởng, khoản thu hộ, chi hộ.
- Một số hoạt động tài chính như nhận tiền gửi, giao dịch ngoại tệ, phát hành giấy tờ có giá.
Danh sách đầy đủ có trong bài các giao dịch không phải dùng hóa đơn điện tử 2026.
6. Thời điểm lập hóa đơn rõ hơn với tiền đặt cọc và dịch vụ đối soát
Tiền đặt cọc bảo đảm thực hiện hợp đồng dịch vụ chưa phải lập hóa đơn khi nhận. Điều kiện là khoản tiền đúng bản chất đặt cọc theo Bộ luật Dân sự. Trước đây, ngoại lệ này chỉ áp dụng cho một số lĩnh vực.
Một số dịch vụ cần đối soát dữ liệu, như quảng cáo trực tuyến, vận tải, bảo hiểm. Các dịch vụ này được lập hóa đơn sau khi đối soát xong, trong giới hạn thời gian tối đa. Các tình huống khác xem tại bài thời điểm lập hóa đơn điện tử 2026.
7. Hóa đơn giấy đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng
Từ ngày 01/7/2026, hóa đơn giấy đặt in của cơ quan thuế hết giá trị sử dụng. Tổ chức, hộ kinh doanh còn tồn hóa đơn giấy phải tiêu hủy theo quy định.
Ngoài ra, cơ quan thuế cấp hóa đơn có mã theo từng lần phát sinh cho một số trường hợp đặc biệt. Ví dụ: doanh nghiệp đang tạm ngừng kinh doanh nhưng cần hóa đơn để thực hiện hợp đồng đã ký.
Doanh nghiệp nhỏ nên làm gì sau khi Nghị định 254/2026 có hiệu lực?
Việc quan trọng nhất là rà lại hóa đơn từ tháng 7/2026 trước khi khóa sổ cuối năm. Bốn việc nên làm ngay:
- Kiểm tra loại hóa đơn đang dùng có đúng đối tượng không, nhất là khi bán lẻ trực tiếp cho người tiêu dùng.
- Rà hóa đơn đầu vào ghi “bán cho người tiêu dùng”. Nếu cần tính vào chi phí, đề nghị nhà cung cấp lập hóa đơn có đủ thông tin doanh nghiệp.
- Lập danh sách giao dịch khuyến mại, biếu tặng cuối năm và thống nhất cách lập hóa đơn trước khi xuất hàng.
- Kiểm tra tồn hóa đơn giấy và hoàn tất thủ tục tiêu hủy nếu chưa làm.
Đây là các khuyến nghị thực hành để giảm rủi ro khi quyết toán, không phải danh mục bắt buộc của nghị định.
Câu hỏi thường gặp về Nghị định 254/2026
Nghị định 254/2026 có hiệu lực từ ngày nào?
Từ ngày 01/7/2026. Nghị định ban hành ngày 30/6/2026, thay thế Nghị định 123/2020/NĐ-CP và Nghị định 70/2025/NĐ-CP.
Hóa đơn ghi “bán cho người tiêu dùng” có được tính vào chi phí không?
Không. Loại hóa đơn này không dùng để hạch toán chi phí hay quyết toán thuế. Doanh nghiệp mua hàng cần cung cấp đủ mã số thuế, tên, địa chỉ.
Hộ kinh doanh doanh thu dưới 1 tỷ đồng có phải dùng hóa đơn điện tử không?
Không bắt buộc. Nghĩa vụ này áp dụng với hộ có doanh thu năm trên 1 tỷ đồng. Hộ bán tài sản phải đăng ký quyền sở hữu, quyền sử dụng cũng phải dùng hóa đơn điện tử.
Tặng quà Tết cho khách hàng có phải lập hóa đơn không?
Có. Hàng hóa dùng để cho, biếu, tặng phải lập hóa đơn theo Nghị định 254/2026. Quy định này áp dụng dù doanh nghiệp không thu tiền.
Nguồn tham khảo
- Tạp chí Thuế – Hải quan: Quy định mới về hóa đơn, chứng từ điện tử: người bán, người mua đều cần lưu ý
- Thời báo Tài chính Việt Nam: Nghị định số 254/2026/NĐ-CP gỡ vướng về lập hóa đơn điện tử cho thị trường bán lẻ và thương mại điện tử
- VOV: Nhiều trường hợp không phải sử dụng hóa đơn điện tử từ ngày 1/7
Liên hệ Kế toán ULTRA để được tư vấn theo hồ sơ thực tế
ULTRA hỗ trợ rà soát hóa đơn đầu vào, đầu ra theo Nghị định 254/2026. Anh chị nên rà trước khi khóa sổ năm 2026. Nhắn Zalo 079 332 6006 hoặc xem dịch vụ kế toán trọn gói của ULTRA.
Xem thêm: Thời điểm lập hóa đơn điện tử 2026: 5 trường hợp doanh nghiệp dễ nhầm · Hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền: những nội dung bắt buộc từ ngày 01/7/2026
Công ty TNHH Dịch vụ Kế toán và Tư vấn thuế ULTRA · Tầng 14, Tòa nhà Việt Á, Số 9, Phố Duy Tân, Phường Dịch Vọng Hậu, Quận Cầu Giấy, Thành phố Hà Nội · Hotline: 079 332 6006

Giá trị mang lại cho doanh nghiệp
Nhân sự chuyên nghiệp
Đội ngũ nhiều kinh nghiệm & chuyên nghiệp, được hỗ trợ của các chuyên gia đầu ngành
Tư vấn nhanh chóng
Đội ngũ hỗ trợ và tư vấn nhanh chóng, xử lý nghiệp vụ nhanh chóng & miễn phí 24/7
Báo giá cạnh tranh
Chi phí dịch vụ hợp lý theo quy mô, ngành nghề đặc thù sản xuất kinh doanh của khách hàng
Tại sao nên chọn chúng tôi
1
Đội ngũ nhân sự
Nhiệt tình, giàu kinh nghiệm & chuyên nghiệp, được hỗ trợ của các chuyên gia đầu ngành
2
Tư vấn và hỗ trợ
Nhanh chóng, xử lý nghiệp vụ chính xác & miễn phí 24/7
3
Chi phí dịch vụ
Hợp lý theo quy mô, ngành nghề, đặc thù sản xuất kinh doanh của khách hàng
LIÊN HỆ
Nhận tư vấn cùng
Kế toán ULTRA.
Hotline
079 332 6006
Email
info@ketoanultra.com