Nhiều người làm công ăn lương thắc mắc vì sao số thuế thu nhập cá nhân bị trừ hằng tháng thay đổi so với năm trước, dù mức lương gần như không đổi. Nguyên nhân nằm ở biểu thuế lũy tiến thu nhập cá nhân 2026 đã được rút gọn từ 7 bậc xuống còn 5 bậc theo Luật số 109/2025/QH15, áp dụng từ kỳ tính thuế năm 2026.

Vì sao biểu thuế thu nhập cá nhân rút gọn còn 5 bậc?

Biểu thuế lũy tiến từng phần cũ tồn tại 7 bậc với khoảng cách giữa các bậc khá hẹp, khiến nhiều người chỉ tăng lương một chút đã bị nhảy sang bậc thuế cao hơn. Luật số 109/2025/QH15 thiết kế lại theo hướng giãn rộng khoảng thu nhập mỗi bậc, giảm số bậc còn 5, giúp việc tính thuế đơn giản hơn và giảm áp lực thuế cho nhóm thu nhập trung bình.

Biểu thuế mới áp dụng cho thu nhập tính thuế từ tiền lương, tiền công, tức phần thu nhập còn lại sau khi đã trừ các khoản bảo hiểm bắt buộc, bảo hiểm tự nguyện và giảm trừ gia cảnh (bản thân, người phụ thuộc) theo quy định hiện hành.

Chi tiết 5 bậc thuế suất trong biểu thuế lũy tiến thu nhập cá nhân 2026

Biểu thuế lũy tiến thu nhập cá nhân 2026 tính theo thu nhập tính thuế mỗi tháng, chia thành 5 bậc:

1. Bậc 1 – đến 10 triệu đồng/tháng: thuế suất 5%, áp dụng cho phần thu nhập tính thuế từ 0 đến 10 triệu đồng.
2. Bậc 2 – trên 10 đến 30 triệu đồng/tháng: thuế suất 10%, áp dụng cho phần thu nhập vượt 10 triệu đồng đến 30 triệu đồng.
3. Bậc 3 – trên 30 đến 60 triệu đồng/tháng: thuế suất 20%, áp dụng cho phần thu nhập vượt 30 triệu đồng đến 60 triệu đồng.
4. Bậc 4 – trên 60 đến 100 triệu đồng/tháng: thuế suất 30%, áp dụng cho phần thu nhập vượt 60 triệu đồng đến 100 triệu đồng.
5. Bậc 5 – trên 100 triệu đồng/tháng: thuế suất 35%, áp dụng cho phần thu nhập vượt 100 triệu đồng.

So với biểu thuế 7 bậc cũ (thuế suất từ 5% đến 35% nhưng chia nhỏ hơn ở các bậc giữa), biểu thuế mới giữ nguyên mức thuế suất thấp nhất và cao nhất, nhưng mở rộng đáng kể khoảng thu nhập ở các bậc giữa.

Cách tính thuế TNCN theo phương pháp lũy tiến từng phần

Điểm quan trọng cần hiểu đúng: thuế suất của bậc cao hơn chỉ áp dụng cho phần thu nhập vượt ngưỡng của bậc đó, không áp dụng cho toàn bộ thu nhập. Các bước tính gồm:

1. Xác định thu nhập chịu thuế: tổng thu nhập từ tiền lương, tiền công trong tháng.
2. Trừ các khoản giảm trừ: bảo hiểm bắt buộc, giảm trừ gia cảnh bản thân (15,5 triệu đồng/tháng) và người phụ thuộc (6,2 triệu đồng/tháng mỗi người) để ra thu nhập tính thuế.
3. Áp biểu thuế 5 bậc theo từng phần thu nhập: tính thuế riêng cho phần thu nhập nằm trong mỗi bậc rồi cộng lại, không nhân thẳng thuế suất cao nhất với toàn bộ thu nhập tính thuế.

Ví dụ, một người có thu nhập 40 triệu đồng/tháng, có 1 người phụ thuộc. Thu nhập tính thuế là 40 − 15,5 − 6,2 = 18,3 triệu đồng. Số thuế phải nộp gồm: 10 triệu đồng đầu tiên × 5% = 500.000 đồng, cộng phần còn lại 8,3 triệu đồng × 10% = 830.000 đồng. Tổng thuế TNCN phải nộp trong tháng là 1.330.000 đồng.

Biểu thuế mới ảnh hưởng thế nào đến người có thu nhập trung bình và cao?

Với người có thu nhập tính thuế dưới 30 triệu đồng/tháng, biểu thuế 5 bậc giúp giảm số thuế phải nộp so với biểu thuế cũ, do khoảng cách bậc 2 (10-30 triệu) được mở rộng hơn nhiều so với các bậc tương ứng trước đây. Với người có thu nhập rất cao (trên 100 triệu đồng/tháng), mức thuế suất cao nhất vẫn giữ 35%, không thay đổi so với trước.

Doanh nghiệp trả lương cần cập nhật lại công thức tính thuế TNCN trong phần mềm bảng lương ngay từ đầu năm 2026, tránh khấu trừ sai gây chênh lệch khi người lao động quyết toán thuế cuối năm. Việc áp dụng đúng biểu thuế lũy tiến thu nhập cá nhân 2026 ngay từ tháng đầu tiên giúp giảm khối lượng điều chỉnh phát sinh khi quyết toán, đồng thời tránh tình trạng người lao động bị truy thu thêm hoặc chờ hoàn thuế kéo dài.